Van 4 tot 8 juli 2026 vond het 50^e FEBS Congress plaats in MECC Maastricht. Het congres, georganiseerd door de NVBMB (Jan Willem Borst, Luc Brunsveld, Ingrid Dijkgraaf en Janine Post) in samenwerking met FEBS, had als thema ‘Biochemistry for the next 50 years’.

Het programma bestreek de volle breedte van het vakgebied, van structuurbiologie tot genomics, celbiologie, immunologie, mechanobiologie, synthetische biologie en computermodellering. De deelnemers waren bijzonder positief over zowel de kwaliteit van het wetenschappelijke programma als de organisatie. Als NVBMB zijn we er trots op dat we samen met FEBS dit bijzondere congres in Maastricht hebben mogen organiseren.  We kijken nu vooruit naar ons honderdjarig bestaan op 15 oktober 2027, dat we vieren met een jubileumsymposium in Utrecht.

Posters en korte presentaties

Een zeer aansprekend onderdeel waren de drie minuten durende presentaties van geselecteerde posters. Deze ‘pitches’ gaven een goede indruk van het onderzoek en nodigden uit om tijdens de postersessies verder in gesprek te gaan. De ruime opzet en uitgebreide lunches boden vervolgens volop tijd om alle posters te bekijken en te bespreken.

Edith Heard, epigenetica en X-inactivatie

Edith Heard (Francis Crick Institute, UK) onderzoekt X-chromosoominactivatie en liet zien dat dit een dynamisch proces is. In haar lezing toonde ze hoe verschillen tussen de seksen ontwikkeling, ziekte en gezondheid beïnvloeden. Veel aandacht ging uit naar de escape genes: genen op het uitgeschakelde X-chromosoom die toch actief blijven.  Dit geldt voor ongeveer 15% van de X-gebonden genen en kan leiden tot hogere expressie bij vrouwen. Deze verschillen kunnen bijdragen aan sekseverschillen in onder meer autoimmuunziekten, kanker en de respons op geneesmiddelen.

NVBMB Lecture: Mihai Netea, trained immunity

Mihai Netea van het RadboudUMC liet in een indrukwekkende en toegankelijke lezing zien dat ook het aangeboren immuunsysteem een vorm van geheugen bezit.  Zijn groep toonde aan dat het BCG-vaccin via epigenetische en metabole herprogrammering van aangeboren immuuncellen de respons op latere infecties kan versterken. Netea liet bovendien zien hoe trained immunity kan worden ingezet tegen kanker.  

NVBMB-prijzen

Voorafgaand aan de NVBMB Lecture werden de jaarlijkse NVBMB -prijzen uitgereikt aan Danny Sahtoe (NVBMB-prijs 2025) en Rik Lindeboom (NVBMB-prijs 2026) als erkenning voor hun uitzonderlijke wetenschappelijke prestaties als jonge onderzoekers. Danny organiseert op 23 november 2026 in Utrecht het NVBMB Fall Symposium: Protein structure, mechanism and design.

Emmanuelle Charpentier, Nobelprijs voor Scheikunde 2020

Emmanuelle Charpentier ontving tijdens het FEBS-congres de allereerste FEBS Rita Levi-Montalcini Medal voor haar baanbrekende werk aan CRISPR-Cas9. Tijdens haar lezing ‘Transforming life sciences through the power of microbiology’ keek ze niet alleen terug op de ontwikkeling van CRISPR-Cas9, maar benadrukte ze ook het belang van wetenschapscommunicatie. Haar boodschap was “talk about science”: met politiek en maatschappij, maar ook met je directe omgeving en je familie.  

Wellbeing in times of change: Finding balance in an unbalanced academic world

Een speciale onderwijssessie richtte zich op welzijn in de academische wereld, tegen de achtergrond van toenemende werkdruk, onzekerheid over financiering en loopbanen en snelle veranderingen zoals de opkomst van artificiële intelligentie. Cormac Taylor sprak over de positie en de zichtbaarheid van LGBTQIA+ wetenschappers. Een eye opener was dat ook in hoogopgeleide en relatief progressieve omgevingen, waaronder Nederland, zichtbare homoseksuele en transgender rolmodellen schaars zijn. Taylor liet zien hoe gebrek aan zichtbaarheid en ervaren veiligheid het welzijn en functioneren van wetenschappers en studenten kan beïnvloeden.