Met een proefschrift over organolithiumverbindingen sleepte Massimo Giannerini de KNCV Backer-prijs in de wacht.

Nagenoeg precies een jaar nadat hij met succes zijn proefschrift had verdedigd, mocht Massimo Giannerini (31) afgelopen maand de KNCV Backer-prijs in ontvangst nemen. Die prijs gaat jaarlijks naar het beste organische proefschrift. ‘It was een good surprise’, vertelt de Italiaanse scheikundige. Giannerini geeft direct te kennen dat hij, hoewel hij zes jaar in Nederland woonde, de taal niet machtig is. ‘Als ik terugkijk, is dat toch wel een gemis.’

De Backer-prijs is ooit in het leven geroepen door vier alumni van de RUG, onder wie Ben Feringa. En laat Giannerini nou bij Feringa gepromoveerd zijn. ‘Ben is een zeer inspirerend persoon en ik ben blij dat ik met hem heb mogen samenwerken. Dat hij deze prijs mede initieerde en dat ik hem nu win als zijn voormalige aio is alleen maar mooi.’

‘Bij de uni­versiteit hoef je je enkel bezig te houden met onderzoek’

Volgens Giannerini geeft de titel van zijn proefschrift goed weer waaraan hij vier jaar lang werkte: Advancing selectivity control with highly reactive organometallic reagents. Gelukkig is hij wel zo vrij om de benodigde uitleg te geven. ‘Om koolstof aan koolstof te koppelen, gebruiken synthetisch chemici veelal organometalen. Die bezitten een hoge reactiviteit, maar zijn daardoor ook moeilijk te controleren. Daar lag mijn uitdaging.’

De Italiaan focuste zich onder meer op organolithiumverbindingen. ‘Die hebben de potentie om reacties in zeer korte tijd, soms slechts minuten, te laten verlopen bij milde omstandigheden, meestal kamertemperatuur’, licht Giannerini toe. Hoge selectiviteit bereikte hij door een uitgedokterde keuze van katalysator en reactiecondities. ‘Het was bijzonder om te zien dat deze aanpak ook werkt met alkyllithium­reagentia, zelfs als daarbij de uitdagende koppeling van secundaire alkylunits om de hoek komt kijken.’

Wederom buitenland

Sinds een paar maanden werkt Giannerini, na een korte tussenstop in Aken, nu als postdoc bij Janssen Pharmaceutica, waar hij zijn kennis van reacties controleren en bijsturen kan inzetten in het farmaceutische veld. ‘It is in fact going back to my roots’, vertelt de gedreven chemicus, die naar eigen zeggen een paar drukke maanden achter de rug heeft gehad. ‘Ik woon nu, vanuit Nederland gezien, net over de grens in Turnhout, maar heb nog geen tijd gehad om België te verkennen.’

Giannerini volgde in Pisa een master in de farmaceutische wetenschappen en wist dat hij ooit zou terugkeren in dit veld. ‘Ik wilde graag in de industrie werken en dan is Janssen, met zijn hoge wetenschappelijke reputatie, een uitstekende plek. Het is wel wennen. Binnen de universiteit hoef je je enkel met onderzoek bezig te houden en nu moeten processen ook voldoen aan specifieke regelgeving’, zegt hij lachend. Maar alles went: ‘Het is een zeer multidisciplinaire omgeving: het is leuk om ook te kunnen werken met mensen die een andere achtergrond dan organische chemie hebben.’

Giannerini zal over zijn werk spreken op Chains, de chemieconferentie die dit jaar plaatsvindt van 6 t/m 8 december. Voor meer informatie over deze conferentie hou de site in de gaten.