Tijdens de Avond van de Chemie, dit jaar op 29 oktober in Groningen, is het grote Prijzengala altijd een vast onderdeel in het programma. In de aanloop naar dat moment presenteren we hier alvast de finalisten voor de Gouden Spatel, de prijs voor het beste hbo-afstudeerverslag.

Dirk Grotens (21)

Biologie en medisch laboratoriumonderzoek, HAN

Afstudeerstage bij het Queensland Institute of Medical Research in Brisbane (Australië)

‘Ik wilde graag een stage in het buitenland doen en dacht aan Europa, maar ik kon niks vinden. Een studiegenoot had een stage gedaan in Nieuw-Zeeland en daarom ben ik ook verder weg gaan zoeken. Zo kwam ik in Brisbane terecht.’

‘Mijn project was onderdeel van lopend onderzoek gericht op het mogelijk beschermende effect van osteopontine, dat is een eiwit in moedermelk, tegen luchtweginfecties. We deden studies in muizen met en zonder osteopontine en keken naar naar het effect in de nakomelingen. Dat betekende onder andere veel flow cytometrie werk om immuuncellen uit longweefsel te sorteren, tellen en karakteriseren. Ik heb ook gekeken naar welke cytokines aanwezig waren in het longweefsel en in het maag-darmkanaal.’

‘Het bleek dat osteopontine de groei van “goede” bacteriën in de darmen stimuleert, die maken korte keten-vetzuren aan en dat zorgt weer voor een beschermend effect tegen luchtwegvirussen. Dat effect was duidelijk te zien. Het grote doel van dit onderzoek, dat werd gefinancierd door Nestlé, is om de vertaalslag naar de mens te maken om uit te zoeken of toevoeging van dit eiwit zinvol is in babyvoeding.’

‘Het onderzoek was heel gaaf om te doen, maar ik vond het jammer dat de groep heel klein was, met weinig sociale interactie. Ik doe nu een tweejarige master Molecular Medicine and Innovative Treatment aan de Rijksuniversiteit Groningen en ben bezig met mijn eerste stage bij Experimentele Cardiologie in het UMC Groningen, bij een heel leuke groep. Voor daarna denk ik wel aan een PhD traject.’

Kaithlyn Janssen (23)

Applied Science, specialisatie Material Science (& Life Science), Fontys Eindhoven

Afstudeerstage: Technische Universiteit Eindhoven, Supramoleculaire Chemie (groep Bert Meijer)

‘Ik heb gewerkt aan supramoleculaire systemen in water. Er zijn al heel veel supramoleculaire polymeren gemaakt, maar bijna allemaal in organische oplosmiddelen. Maar als het in water kan en je gebruikt geconjugeerde structuren, dan kun je bijvoorbeeld biokatalyse gaan doen.’

‘De basis was heptazine, een geconjugeerde kern met interessante elektronische eigenschappen die bijvoorbeeld kunnen worden ingezet voor fotokatalyse. Door de vlakke structuur kunnen de moleculen via verschillende niet-covalente interacties op elkaar stapelen. Wij hebben zijketens ontworpen die, na koppeling aan de kern, de doelmoleculen wateroplosbaar maakten. Ik heb verschillende monomeren gemaakt en meteen bij de eerste zagen we al tekenen van zelfassemblage en chirale ordening.’

‘Er waren heel veel obstakels. We hadden wel een startpunt, maar als snel bleek dat we echt een deep dive nodig hadden om tot een nieuw ontwerp te komen. Ik heb heel veel routes geprobeerd en er was een specifieke reactie waar ik echt maanden aan heb gezeten voordat het lukte, dan gaat de lol er wel een beetje vanaf. Maar als ik er nu op terugkijk dan was het heel leerzaam en ik hou ook wel van een uitdaging. Een ander obstakel was dat mijn begeleider, Giulia Lavarda, al na anderhalve maand vertrok naar Mainz. Ik had veel contact met haar, maar ik stond er toen wel in m’n eentje voor. Intussen zit ik ook in Mainz, waar ik een tweejarige master chemie doe.’

Letizia Vogini (23)

Life Sciences, specialisatie neuro-immunologie, HAN

Afstudeerstage: Max Planck Institute for Psycholinguistics / Radboud Universiteit

‘Ik besloot me te specialiseren in neuro-immunologie omdat ik dat onderzoek erg innovatief en veelbelovend vond voor het bestuderen van neurodegeneratieve aandoeningen zoals MS en de ziekte van Parkinson. Vervolgens kreeg ik de kans om een minor neurobiologie te volgen in het pre-masterprogramma aan de Radboud Universiteit, en daar leerde ik het bredere vakgebied van de neurowetenschappen waarderen.’

‘Mijn eerste stage was bij het Donders Instituut, waar ik werkte aan het genereren van neuro-organoïden. Op een conferentie ontmoette ik Maggie Wong, die als postdoc werkte, en ik mocht mijn afstudeerstage bij haar doen. Ook hier ging het weer om organoïden, maar nu waren ze al gekweekt en ingevroren. Maggie voerde transcriptomisch onderzoek uit om veranderingen op RNA-niveau te bestuderen, en het was mijn taak om proteomisch onderzoek te doen, voornamelijk via Western blot, om te testen of de biomarkers op RNA-niveau overeenkwamen met die op eiwitniveau.’

‘Er was zoveel materiaal, zoveel monsters, dat ik een tandje bij moest zetten: sneller werken, beter georganiseerd zijn, plannen maken, de logistiek aanpakken. En ik heb Western blotting echt zo goed onder de knie gekregen dat seniorcollega’s die daar al jaren werkten mij om tips vroegen. Via groepsbijeenkomsten kreeg ik de kans om het werk van mijn promotor te observeren rondom data-analyse van transcriptomica, beeldanalyse met behulp van AI, en GWAS, wat voor mij compleet nieuw was. Dat was ook heel verrijkend.’

‘Na mijn afstuderen aan de HAN ben ik begonnen aan een master in neurobiologie aan de Radboud Universiteit, maar ik heb besloten om over te stappen naar de Universiteit van Amsterdam en de opleiding daar af te ronden.’