Verdieping

Iridiumkat boryleert in moordend tempo

25 mei, 2020

Iridiumkat boryleert in moordend tempo

Wnt-website
In Science presenteert Berkeley-onderzoeker John Hartwig een iridiumcomplex dat primaire C-H-bindingen vijftig tot tachtig keer sneller doorknipt dan voorheen.

Hartwig sleutelt al bijna 25 jaar aan dergelijke katalysatoren, die selectief de lastig te kraken CH3-groepen in organische moleculen opzoeken om één van de H’s te verwijderen. Ze zetten er een boorverbinding voor in de plaats, die zich achteraf simpel laat vervangen door een functionele groep naar keuze. De eerste werkende variant dateert uit 2000. Sindsdien is er het nodige aan verbeterd, onder meer door rhodium te vervangen door iridium, maar de efficiëntie bleef zo laag dat je alleen redelijke opbrengsten mocht verwachten als de grondstof tevens het oplosmiddel was.

De doorbraak van postdocs Raphael Oeschger en Bo Su bestaat er uit dat je dat iridum niet meer combineert met 3,4,7,8-tetramethylfenantroline als ligand, maar met 2-methylfenantroline. Zo krijg je een katalysator die reactief genoeg is om moleculen te vangen die verspreid zitten in een CH3-loos oplosmiddel, zoals cyclooctaan. Het eerste succes boekten ze met dodecaan, en sindsdien zijn al meer dan zestig verbindingen met succes geboryleerd. De kat is behoorlijk selectief voor CH3-groepen; alleen als die niet aanwezig zijn boryleert hij CH2’s die op de β-positie in een heterocyclische ring zitten.

Waarom 2-methylfenantroline zo actief is, blijft onduidelijk. Maar er zijn aanwijzingen dat de kat pas actief wordt nadat hij een van zijn eigen CH3-groepen heeft geboryleerd. Nader onderzoek moet uitwijzen of die hypothese klopt.

Oeschger, R., et al. (2020). Science, 368(6492)

 

Nog geen opmerkingen

Meer Verdieping
Zout geeft het startschot
06 okt 2026 — Renée Canrinus-Moezelaar
Ideale habitat voor industriële premières
06 okt 2026 — Jacqueline van Gool
'We gaan dit gewoon doen'
06 okt 2026 — Esther Thole
Tegen de klok
15 sep 2026 — Ruben Boot
C2Weekly nieuwsbrief
weekly

Mis geen enkel bericht met onze nieuwsbrief C2Weekly

Elke woensdag in je inbox: het laatste chemie- en life sciences nieuws uit Nederland en Vlaanderen, aangevuld met analyses, achtergronden en meer!

Inloggen

Nog niet geregistreerd?

Registreer je gratis en ontvang de nieuwsbrief, creëer je eigen profiel en reageer op onze artikelen.

Not registered yet?

Register for free and receive our newsletter.

Inloggen voor leden van de KNCV, KVCV, NBV en NVBMB

  • Log in het met het e-mailadres waarmee je bij je vereniging bekend bent. Weet je niet welk e-mailadres dat is? Kijk dan op welk adres je de digitale nieuwsbrief van je vereniging ontvangt.
  • Als je nog niet eerder ingelogd hebt moet je een nieuw wachtwoord aanmaken. Klik hiervoor op ‘wachtwoord resetten’.