In Argentinië is een kunststof ontwikkeld die de ontwikkeling van muggenlarven remt. Je kunt er de verspreiding van het Zika-virus mee tegengaan én monitoren, claimen de bedenkers in het Journal of Medical Entomology.

Het plastic is niet meer dan een goedkope kwaliteit lagedichtheidspolyethyleen (LDPE) waaraan je 0,1 massaprocent pyriproxyfen toevoegt. Met een spuitgietmachine maak je daarvan zogeheten ovitraps, een soort bekertjes die al tientallen jaren worden gebruikt om muggenlarven te vangen. Gevuld met (stilstaand!) water vormen ze in de ogen van een vrouwtjesmug namelijk een ideale plek om eieren te leggen.

Dat pyriproxyfen, voluit (RS)-2-[1-(4-fenoxyfenoxy)propan-2-yloxy]pyridine, lijkt sterk op een hormoon dat de groei van bepaalde insecten regelt. Zo lang het aanwezig is, kunnen muggenlarven zich niet ontwikkelen tot volwassen muggen. In Brazilië is pyriproxyfen een populair muggenbestrijdingsmiddel; begin dit jaar waren er geruchten dat niet het Zika-virus maar dit gif de veroorzaker is van microcefalie bij baby’s maar inmiddels is die hypothese overtuigend afgeserveerd.

Kennelijk zijn pyriproxyfenmoleculen stabiel genoeg om een spuitgietproces bij een paar honderd graden Celsius te overleven. Vul je de ovitraps vervolgens met water, dan begint het gif meteen uit te logen. Binnen een minuut zijn muggenlarven in dat water kansloos: ze ontwikkelen zich niet meer en gaan uiteindelijk dood zodat je ze nog in alle rust kunt tellen ook.

Op zich is dat idee van ‘lethal ovitraps’ niet nieuw, maar tot nu toe moest je het gif altijd zelf in het water doen.

Het effect houdt lang aan. Zelfs als je wekelijks het water ververst zijn de ovitraps minstens 30 weken te gebruiken. Je kunt ze ook minstens 25 keer grondig wassen met zeep, al duurt het daarna een paar seconden langer eer de pyriproxyfenconcentratie terug is op het vereiste niveau.

De bedenkers tekenen er wel bij aan dat het vermoedelijk alleen zoden aan de dijk zet als de samenleving moeite doet om al het ándere stilstaande water te elimineren, zodat de muggen nergens anders heen kunnen. Wel wordt nog gewerkt aan muggenlokstoffen in het plastic.

bron: Entomological Society of America