Verdieping

Thalidomide ontmaskerd

12 mei, 2009
Wnt-website
Na 50 jaar verklaring voor ‘Softenonkinderen’ gevonden

Na 50 jaar verklaring voor ‘Softenonkinderen’ gevonden

Dat gebruik van thalidomide tijdens de zwangerschap kan leiden tot een kind met ernstige geboortedefecten, is te wijten aan een metaboliet genaamd CPS49 die de vorming van bloedvaten remt. Dat meldt Neil Vargesson (University of Aberdeen, Schotland) op de website van PNAS.

Thalidomide werd ooit verkocht onder de naam Softenon, als middel tegen misselijkheid in de eerste maanden van de zwangerschap. Rond 1960 leidde het tot een golf van mismaakte kinderen waarbij de onvolgroeide armen en benen het meest opvielen. In totaal schijnen zo’n 10.000 van deze ‘Softenonkinderen’ te zijn geboren voordat iemand het verband legde. Tegenwoordig wordt thalidomide alleen nog voorgeschreven als middel tegen lepra en multiple myeloom (een vorm van kanker), met de strikte waarschuwing om het nóóit tijdens de zwangerschap te gebruiken.

Wat er precies foutliep met Softenon bleek erg moeilijk te achterhalen. In de literatuur vond Vargesson meer dan 30 verschillende hypotheses. Vast staat dat dat de problemen pas beginnen wanneer thalidomide wordt afgebroken in de lever. Maar daarbij kunnen meer dan 100 metabolieten ontstaan die in principe allemaal verantwoordelijk kunnen zijn voor de misvorming. Alleen, of in combinaties.

Bovendien blijken labratten en -muizen veel minder gevoelig voor thalidomide dan mensen.

Vargesson heeft nu een hele reeks van de metabolieten uitgeprobeerd op kippen, een diersoort die wél overgevoelig voor thalidomide is. Het leverde één verbinding op, genaamd CPS49, die inderdaad ernstige geboortedefecten oplevert. En wanneer je het toedient op het juiste moment blijkt het inderdaad alleen de ontwikkeling van de ledematen te beïnvloeden en de rest van het embryo ongemoeid te laten.

Van CPS49 was al bekend dat het de vorming van bloedvaten (angiogenese) remt. In de ledematen begint die angiogenese altijd wat later dan in de rest van een embryo. Het effect van thalidomide hangt dus af van het moment waarop de aanstaande moeder het begint te slikken: óf het leidt tot een miskraam, óf het embryo overleeft het maar raakt misvormd.

bron: naturenews


 

Nog geen opmerkingen

Meer Verdieping
Zout geeft het startschot
06 okt 2026 — Renée Canrinus-Moezelaar
Ideale habitat voor industriële premières
06 okt 2026 — Jacqueline van Gool
'We gaan dit gewoon doen'
06 okt 2026 — Esther Thole
Tegen de klok
15 sep 2026 — Ruben Boot
C2Weekly nieuwsbrief
weekly

Mis geen enkel bericht met onze nieuwsbrief C2Weekly

Elke woensdag in je inbox: het laatste chemie- en life sciences nieuws uit Nederland en Vlaanderen, aangevuld met analyses, achtergronden en meer!

Inloggen

Nog niet geregistreerd?

Registreer je gratis en ontvang de nieuwsbrief, creëer je eigen profiel en reageer op onze artikelen.

Not registered yet?

Register for free and receive our newsletter.

Inloggen voor leden van de KNCV, KVCV, NBV en NVBMB

  • Log in het met het e-mailadres waarmee je bij je vereniging bekend bent. Weet je niet welk e-mailadres dat is? Kijk dan op welk adres je de digitale nieuwsbrief van je vereniging ontvangt.
  • Als je nog niet eerder ingelogd hebt moet je een nieuw wachtwoord aanmaken. Klik hiervoor op ‘wachtwoord resetten’.