Verdieping

Transparant hout

1 april, 2016
Wnt-website
Vervang in balsahout de lignine door polymethylmethacrylaat en je krijgt een transparant materiaal dat tweemaal sterker is dan plexiglas. Ook zeer geschikt als toplaag voor zonnepanelen, claimen Zweedse onderzoekers in het tijdschrift Biomacromolecules. Dat polymethylmethacrylaat (PMMA) en plexiglas twee verschillende namen zijn voor dezelfde kunststof, hadden kenners natuurlijk …

 

Vervang in balsahout de lignine door polymethylmethacrylaat en je krijgt een transparant materiaal dat tweemaal sterker is dan plexiglas.

Ook zeer geschikt als toplaag voor zonnepanelen, claimen Zweedse onderzoekers in het tijdschrift Biomacromolecules.

Dat polymethylmethacrylaat (PMMA) en plexiglas twee verschillende namen zijn voor dezelfde kunststof, hadden kenners natuurlijk al gezien.

De truc is dat hout bestaat uit een mix van lignine en cellulose, en dat de bruine kleur helemaal is te danken aan de lignine. De Zweden extraheerden die fractie met een oplossing van natriumchloriet (NaClO2), waarin lignine wél oplost en cellulose niet. Wat overblijft is een poreus cellulosenetwerk dat in wezen kleurloos is, en alleen maar ondoorzichtig lijkt door lichtbrekingseffecten in de poriën.

Die effecten kun je wegnemen door de poriën te vullen met een materiaal met ongeveer dezelfde brekingsindex, en PMMA blijkt wat dat betreft voldoende dicht in de buurt te zitten. Je laat het monomeer MMA eerst een kwartiertje voorpolymeriseren in een kolf bij 75 graden Celsius, waarna je het proces onderbreekt met behulp van ijswater. Vervvolgens laat je het gedeeltelijk gepolymeriseerde maar nog vloeibare materiaal onder vacuüm in de cellulose trekken. Tot slot bak je bij 70 graden in de oven de combinatie af.

De transparantie van het resultaat hangt uiteraard heel sterk af van de dikte, en van het cellulosegehalte van het oorspronkelijke hout. Een 1,2 mm dik plakje balsafineer met 5% cellulose laat 90% van het zichtbare licht door; bij een meer realistisch percentage van 65% cellulose daalt de transmissie tot 34%. En omdat je door fouten in de cellulosestructuur altijd een beetje lichtbreking blijft houden, lijkt de doorkijk door het hout een beetje mistig, maar dat kan voor bepaalde toepassingen een voordeel zijn.

De auteurs suggereren om het te gebruiken als bouwmateriaal: voor echt doorzichtige ruiten is het niet stevig genoeg maar je kunt wel denken aan wanddelen die een beetje extra licht doorlaten zodat je minder energie hoeft te steken in kunstlicht.

bron: American Chemical Society

 
Arjen Dijkgraaf
Arjen Dijkgraaf 1 april 2016

Nog geen opmerkingen

Meer Verdieping
Zout geeft het startschot
06 okt 2026 — Renée Canrinus-Moezelaar
Ideale habitat voor industriële premières
06 okt 2026 — Jacqueline van Gool
'We gaan dit gewoon doen'
06 okt 2026 — Esther Thole
Tegen de klok
15 sep 2026 — Ruben Boot
C2Weekly nieuwsbrief
weekly

Mis geen enkel bericht met onze nieuwsbrief C2Weekly

Elke woensdag in je inbox: het laatste chemie- en life sciences nieuws uit Nederland en Vlaanderen, aangevuld met analyses, achtergronden en meer!

Inloggen

Nog niet geregistreerd?

Registreer je gratis en ontvang de nieuwsbrief, creëer je eigen profiel en reageer op onze artikelen.

Not registered yet?

Register for free and receive our newsletter.

Inloggen voor leden van de KNCV, KVCV, NBV en NVBMB

  • Log in het met het e-mailadres waarmee je bij je vereniging bekend bent. Weet je niet welk e-mailadres dat is? Kijk dan op welk adres je de digitale nieuwsbrief van je vereniging ontvangt.
  • Als je nog niet eerder ingelogd hebt moet je een nieuw wachtwoord aanmaken. Klik hiervoor op ‘wachtwoord resetten’.