Zijn we bereid de consequenties van onze Europese ambities zelf te dragen? Dat vraagt Meme & Molecule-columnist Sjoerd Rijpkema.

Met oorlog en instabiliteit op de achtergrond zet Europa in op strategische autonomie. Ook in de chemie: minder afhankelijk van China, India en andere landen voor kritische grondstoffen en productie. Maar terwijl de EU inzet op meer eigen capaciteit, maken we het tegelijkertijd steeds onaantrekkelijker om die hier te houden.

De Europese chemische industrie kampt al jaren met hoge energieprijzen, strenge regelgeving en – hoe fijn het ook voor ons is – goede arbeidsomstandigheden. Dat levert kwaliteit, kennis en betrouwbaarheid op, maar ook een stevig prijskaartje. We willen minder afhankelijk zijn, vasthouden aan onze normen en waarden, én zo goedkoop mogelijk produceren en consumeren. Die combinatie bestaat niet. Hierdoor verschuift productie naar regio’s met lagere kosten en soepelere milieuregels. Wat daar gebeurt, is vervolgens niet ons probleem. Zo houden we onze moraal intact, terwijl we profiteren van de lage prijs.

De vraag is niet of we onze ambities moeten loslaten om concurrerend te blijven. De vraag is of we bereid zijn de consequenties van die ambities zelf te dragen. Strategische autonomie betekent niet alleen productie terughalen, maar ook de kosten hiervan incasseren. Is dat iets wat investeerders, bedrijven en consumenten zullen slikken? Want autonomie betekent ook zelf de lasten dragen.