Thomas Staes (26) springt graag in het diepe. Eerst letterlijk als topzwemmer en nu figuurlijk, als onderzoeker bij SCK CEN, VITO en de Universiteit Antwerpen. Tijdens zijn master chemie kreeg Staes een springplank aangeboden waar hij onmogelijk níet op kon stappen.

‘Ik was amper aan mijn masterthesis begonnen, toen mijn begeleider, professor Vera Meynen, vroeg of ik een PhD bij haar wilde komen doen’, vertelt Staes. Hij zag zichzelf eerder in een praktischer beroep – zijn industriële stage beviel hem goed – maar het onderwerp greep hem: materialen om radioactieve isotopen van elkaar te scheiden, benodigd voor innovatieve kankertherapie (Bismuth-213 Targeted Alpha Therapy, oftewel TAT). ‘Ik kon bijdragen aan een uitvinding van iemand die veel slimmer is dan ik.’ 

Voor aanvang van zijn doctoraat was Staes in de race voor een prestigieuze beurs van het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek. ‘Vera geloofde meer in mij dan dat ik in mezelf geloofde. Maar ik kreeg het idee niet uit mijn hoofd gezet en ben opportunistisch ingesteld, dus ik ging ervoor.’

Topsporter in de VS

Zijn profiel viel op bij de jury. Staes is namelijk topsporter geweest. ‘Op mijn elfde won ik mijn eerste zwemmedaille tijdens het Belgisch jeugdkampioenschap. Daarna is het een beetje uit de hand gelopen.’ School combineren met trainen was lastig, maar het lukte. Toen het tijd was om te gaan studeren, bleek de combinatie topsport en universiteit in België echter zeer moeilijk. Staes stuitte op nieuwe kansen in de Verenigde Staten, waar hij een speciale sportbeurs kreeg. ‘Er heerst daar een totaal andere cultuur. Topsport en studie worden er gefaciliteerd en zelfs aangemoedigd. Alles was heel goed georganiseerd.’

Herstel en nieuwe kansen

Staes kwam thuis met een bachelor chemie op zak, maar ook met een ernstige blessure. ‘Door de combinatie van een kleine aangeboren afwijking, jarenlange intensieve training en overbelasting zijn mijn heupen volledig versleten. Ik heb ervaren dat topsport niet gezond is en daar de prijs voor betaald. Mijn professionele zwemcarrière was voorbij.’

Zijn master in Antwerpen stond in het teken van verwerking en intensieve revalidatie. Staes: ‘Het voordeel van koppig zijn, is dat het me extra doorzettingsvermogen geeft, ook tijdens die moeilijke periode. Ik was gemotiveerd om het hoofdstuk goed af te ronden. Afscheid nemen van de topsport was moeilijk, maar alle dominostenen brachten me waar ik nu ben. Inmiddels zie ik mijn doctoraat behalen als de ultieme prestatie.’

Marathons

Soms wenst Staes dat wetenschappelijk onderzoek wat sneller ging. ‘Een PhD is een marathon, geen sprint, zegt Vera dan altijd. Maar weet je, ik was geen langeafstandszwemmer, eerder een sprinter.’ Inmiddels sport de chemicus weer volop, maar wel op een gezonde manier. ‘Ik doe het nu vooral om voor mijn lichaam en geest te zorgen. Ondertussen probeer ik de prikkel voor grotere uitdagingen onder controle te houden.’ Na een korte stilte voegt hij toch toe: ‘Maar eigenlijk wil ik binnenkort wel een marathon gaan lopen.’

Wie is Thomas? 

Wat en waar heb je gestudeerd?

‘Bachelor chemistry aan Seton Hall University in New Jersey en master chemie aan de Universiteit Antwerpen.’ 

Wat motiveert je in je werk?

‘Het onderwerp en de uiteindelijke toepassing.’

Wat is je ambitie?

‘Over dertig jaar, als de therapie veel mensen helpt, wil ik kunnen zeggen: ik was er sinds het begin bij. Wat betreft de sport hoop ik mijn toekomstige kindjes te kunnen leren zwemmen.’

Wat is je advies of tip?

‘Dit advies geldt niet voor in het lab, haha! Maar wel voor mooie kansen: eerst doen, dan pas nadenken. Laat je niet afleiden door gedachten of stress.’