Media

Groene chemie kwam niet zomaar tot stand

29 maart, 2023

Groene chemie kwam niet zomaar tot stand

Beeld: Uitgeverij Eburon
Arjan Linthorst beschrijft hoe zorgen over milieuvervuiling en het verslechterende imago van de chemische industrie allemaal meespeelden bij de opkomst van ‘groene chemie’ als nieuw vakgebied.

Linthorst neemt de opkomst van de ‘groene chemie’ als vakgebied in de VS, het VK en Nederland onder de loep, een gebied dat nog steeds wint aan actualiteit en relevantie. Het onderwerp voelt daardoor heel vertrouwd en bovendien zullen heel wat lezers uit eigen ervaring de ontwikkelingen, personen, instanties, initiatieven, tijdschriften en discussies kennen die Linthorst beschrijft. Niet in de laatste plaats omdat hij uitgebreid in de archieven van de KNCV is gedoken. Voor wie al een tijdje professioneel opereert binnen de (beleidsmatige) chemie zullen termen als DTO-Chemie (Duurzame Technologische Ontwikkeling), NOTA (Nederlandse Organisatie voor Technologisch Aspectenonderzoek) en DCO (Stichting Duurzame Chemie Ontwikkeling) daarom vast een belletje doen rinkelen. Ook KNCV-coryfeeën als oud-voorzitters Herman van Bekkum en Jan Mulderink komen voorbij.  

Imago 

Het gebeurt niet vaak, dat een (chemie-historisch) proefschrift zo dichtbij komt. Dat maakt het tot een leuke leeservaring, waarbij wel moet worden gezegd dat het tegelijkertijd ook enig doorzettingsvermogen van de lezer vraagt. Linthorst presenteert een indrukwekkende hoeveelheid literatuuronderzoek waar je je hoofd goed bij moet houden. Je krijgt veel namen, rapporten en theorieën voorgeschoteld, in combinatie met vaktermen uit de wetenschapssociologie en -filosofie. Wat Linthorst laat zien is dat het ontstaan van de ‘groene chemie’, die dan in Nederland vooral onder de vlag ‘duurzame chemie’ tractie kreeg, in verschillende landen heel verschillende oorsprongen heeft. In de VS waren vooral onderzoekers van de Environmental Protection Agency stuwende krachten bij de vorming van dit nieuwe vakgebied, waarbij de maatschappelijke noodzaak om milieuvervuilende afvalstromen te verminderen de belangrijkste drijfveer was. In het VK was het verslechterende publieke imago van de chemie en de chemische industrie de drijfveer om ‘groene chemie’ na te jagen. 

‘Ook KNCV-coryfeeën als Herman van Bekkum en Jan Mulderink komen voorbij’ 

Sausje  

In Nederland lijkt het meer een combinatie van die twee te zijn geweest, waarbij met name de zoektocht naar hernieuwbare bronnen en grondstoffen als leidraad werd genomen. Overal stak in de loop van de tijd opportunisme de kop op. Veel wetenschappers waren niet beroerd om een ‘groen’ sausje over hun werk (of de beschrijving daarvan) te gieten als dat zou helpen om financiering krijgen. Juist daarom, zo legt Linthorst in de impact-paragraaf uit, is het belangrijk om de achtergronden en vormingsgeschiedenis van zo’n nieuw vakgebied te doorgronden. Als wetenschap door het publiek geaccepteerd wil worden als een zinvolle en betrouwbare besteding van publiek geld, dan moeten de achterliggende motivaties van het onderzoek altijd glashelder zijn.  

 

Research between Science, Society and Politics. The history and scientific development of green chemistry. 

Front cover

Beeld: Uitgeverij Eburon

Johan Alfredo Linthorst  

Uitgeverij Eburon (2023), 269 pagina’s, €36,- 

 
Esther Thole
Esther Thole 29 maart 2023

Nog geen opmerkingen

Meer Media
Help, de industrie verzuipt! 
31 aug 2026 — Jacqueline van Gool
Met Britse humor op reis door de chemie-geschiedenis 
16 jul 2026 — Jacqueline van Gool
Businessboek voor chemici
07 jul 2026 — Esther Thole
Snel bijgepraat over eiwitmedicijnen
22 apr 2026 — Jacqueline van Gool
C2Weekly nieuwsbrief
weekly

Mis geen enkel bericht met onze nieuwsbrief C2Weekly

Elke woensdag in je inbox: het laatste chemie- en life sciences nieuws uit Nederland en Vlaanderen, aangevuld met analyses, achtergronden en meer!

Inloggen

Nog niet geregistreerd?

Registreer je gratis en ontvang de nieuwsbrief, creëer je eigen profiel en reageer op onze artikelen.

Not registered yet?

Register for free and receive our newsletter.

Inloggen voor leden van de KNCV, KVCV, NBV en NVBMB

  • Log in het met het e-mailadres waarmee je bij je vereniging bekend bent. Weet je niet welk e-mailadres dat is? Kijk dan op welk adres je de digitale nieuwsbrief van je vereniging ontvangt.
  • Als je nog niet eerder ingelogd hebt moet je een nieuw wachtwoord aanmaken. Klik hiervoor op ‘wachtwoord resetten’.